NBA Dış Pazarlar Pazarlama Stratejileri

Bir spor dalının veya bir ligin pazarlanmasına en iyi örneklerden biri olan NBA, Amerikan Basketbol Ligi olarak kurgulanmış olsa da farklı ülkelerden pek çok oyuncu ve dünyanın her yerinde taraftar kitlesine sahip olmasıyla, esasında uluslararası bir organizasyondur. NBA’in dış pazarlara pazarlamasında Avrupa ve özellikle yeni gelişen Çin önemli bir yere sahip. NBA’in temel pazarlama stratejisine baktığımızda “Global Düşün, Yerel Hareket Et” (Think Global, Act Local) prensibiyle hareket ettiğini görüyoruz. Bu sebeple ana ürün Kuzey Amerika pazarıyla sınırlı olsa bile, diğer pazarlar için yoğun pazarlama kampanyaları yürütülüyor. Hiç bir spor basketbol kadar global başarıya ulaşmazken, hiç bir lig bu kadar global ilgiye maruz kalmıyor. Bu başarıya ulaşırken, NBA’in başka ülke pazarlarını fethetmek için uyguladığı belli başlı bir kaç strateji var.

Oyuncular: Son yıllarda NBA’deki yabancı sayısı gittikçe artıyor; bununla birlikte ulaşılan ve fethedilen ülke sayısı da artmakta. Tony Parker, Dirk Nowitzki gibi yıldızlar Avrupa’nın, Yao Ming ise Çin’in NBA’ye olan ilgisini son bir kaç yıl içinde katladılar. Türkiye örneğinde de gerek basının gerek izleyicilerin NBA’ye olan ilgisi Mehmet Okur ve Hidayet Türkoğlu’yla birlikte çok arttı. Ayrıca Türkiye NBA’i, NBA de Türkiye pazarını keşfetmiş oldu. NBA de bu ilginin farkında olarak Avrupalı oyunculara büyük önem veriyor. Örneğin play-off finalleri için hazırlanan postelerde Lakers tarafında Kobe Bryant ile beraber Pau Gasol yer alırken, Orlando Magic’te Dwight Howard’la birlikte Hidayet yer alıyor. Yıldız oyuncular kadar yabancı uyluklu oyuncular da pazarlama stratejisinde önemli bir yer tutuyor.

NBA Tour: NBA, yayınlarının dışında, ulaşılmak istenilen pazarlara bizzat NBA’yi götürerek farklı bir pazarlama stratejisine de sahip. Avrupa’daki ilk NBA maçı 1993 yılında Wembley Arena’da yapıldı. 2006′dan itibaren ise NBA Avrupa turu organize bir yapıya kavuştu. 2006 yılında Philadelphia 76ers’in ve CSKA Moskova’nın finalini oynadığı turnuva ile başlayan NBA Europe Live Tour, NBA takımlarının Euroleague takımlarıyla oynamalarını sağlayarak NBA’yi Avrupalıların ayaklarına kadar getirmiş oldu. Avrupa Turunu pek çok sponsor destekliyor; ama en büyük pay turun ana sponsoru Avrupa pazarının fethetmek isteyen büyük oyun firması EA Sports’a ait. NBA Europe Live Tour her sene çeşitli sebeplerden dolayı konsept değiştiriyor. 2007′de turnuva konseptinden özel maçlara dönülürken, 2008′de Euroleague’ten izin alınamaması sonucu sadece NBA takımları arasında yapılan özel maçlara dönüştü. NBA Europe Live Tour’da bu sene ise büyük ihtimalle sadece iki maç oynanacak. Utah Jazz, Madrid’de Real Madrid ile, Londra’da da Chicago Bulls ile özel iki maç yapacak. Europe Live Tour’un maç sayısının ve katılan takım sayısı azlığı NBA’in hem ekonomik krizden etkilendiğinin hem de Live Tour konseptini henüz başarılı bir şekilde oturtamadığının önemli bir göstergesi. Bir dönem David Stern sezon içi maçlarının da Avrupa’da oynabilmesi için çalıştıklarını söyleyerek Avrupa seyirciler için büyük heyecan yaratmıştı; ama henüz NBA’in Avrupa’ya taşınması ihtimali uzak görünüyor.

NBA Çin’deki tanıtım faaliyetlerini ise Avrupa’daki gibi NBA Starlarını Çin’e götürerek yapıyor. Bugüne kadar Kobe Bryant, Allen Iverson, LeBron James, Kevin Garnett gibi pek çok yıldız hem Adidas, Nike ve Reebok gibi sponsorlar hem de NBA tarafından Çin’e götürülerek NBA’in tanıtımını yaptı. Bunun yanında sezon öncesi hazırlık maçlarından bazıları Çin’de ve Japonya’da oynanıyor. NBA senede 60 milyon dolar gelir elde ettiği uzakdoğu pazarı için Çin’de bir NBA şubesi açarak genişleme stratejisinin ne kadar ciddi olduğunu kanıtladı.

Yayın Hakları: Spor endüstrisinin en önemli gelir kalemini oluşturan maç yayınları önemli bir pazarlama aracı olarak kullanılırken aynı zamanda NBA’in diğer ülkelerden elde etmek istediği en büyük gelir kaynağını oluşturyor. NBA dış pazarlara yayılmak için hem yerel kanallara satılan yayın haklarıyla hem de o ülkelerdeki NBA TV yayınlarıyla NBA’i tüm dünyaya tanıtıyor ve izletiyor. Yaklaşık 215 ülkede 45 farklı dilde NBA maçları yayınlanıyor. Toplamda 3 milyara yakın kişi NBA maçlarını izleme fırsatına sahip oluyor. NBA sadece maçlarla değil, NBA temalı diğer programlarla tüm dünyadaki taraftarlara içeriğini ulaştırabiliyor.

NBA Mağazaları: NBA için önemli gelir kaynaklarından biri de forma satışı. Dış pazarlarda taraftarları lisanslı ürünlere kaydırabilmek için yıldız oyuncu desteğinin haricinde satış noktaları oluşturmak en NBA için önemli bir adım. NBA başta Çin olmak üzere bazı ülkelerde NBA mağazaları açmaya başladı. 2007 yılındaki NBA Europe Live Tour kapsamında İstanbul’da Adidas mağazasının için açılan NBA konsept mağazası şu an için Avrupa’daki tek NBA konsept mağazası. NBA konsept mağazalarının Avrupa’nın diğer ülkelerinde de açılması planlanıyor.

NBA bir sporun pazarlamasının nasıl yapılacağına en güzel örneklerden biri. Taraftarların ve sporseverlerin izleyebilecekleri pek çok spor dalı var; ama hangi sporu izleyecekleri genellikle maruz kaldıkları pazarlama aktiviteleri ile belirleniyor. NBA, Amerika’da ve diğer ülkelerde farklı spor dalları ve liglerle rekabet ediyor. Ama NBA kendi ihtişamının rehavetine kapılmayıp izleyici çekebilmek için her türlü yöntemi deniyor. İşte bu şekilde Amerikalıların Basketbol Ligi Avrupa’nın ve diğer ülkelerin yakından takip ettiği önemli bir spor aktivitesi halini alabiliyor.

Konuyla ilgili diğer yazılar:

• Sporcuyla Basketbolcunun Farkı…
• 11 Haziran: Orlando Magic Cephesi
• NBA’de Yabancı İstilası
• Bu Yazın Önemli Free-Agent Hamleleri
• 2010 NBA All-Star