Formula 1’in Türkiye Macerası ve Geleceği

Şu sıralar hem Formula 1’in kendi geleceği hem de Türkiye’deki geleceği için endişeli günler yaşanıyor. Formula 1’in kendi içindeki motor üreticileri ve FIA arasındaki çekişme, gündemin en önemli konusu. F1′de yer alan markalar, FIA’nın gelecek yıl için aldığı bütçe kararlarını protesto etmek için Formula 1′den çekilip ayrı bir şampiyona oluşturma kararı aldılar. Formula 1′in patronu Bernie Ecclestone, kararı değiştirmek için FIA ve otomobil üreticileri birliği FOTA arasında arabulucuk yaptı; ancak sular hala durulmuş değil. FIA ve otomobil üreticileri birliği arasındaki sürtüşme devam ediyor ve bu tartışmalar sebebiyle F1’in geleceği belirsizleşiyor.

İstanbul Formula 1’e Devam Edebilecek mi?

Geleceği belirsiz bir diğer konu da İstanbul Grand Prix’inin Formula 1 (eğer devam ederse) takviminde yer alamaya devam edip etmeyeceği… Mayıs ayında yapılan İstanbul yarışının ardından Formula 1’in patronu Bernie Ecclestone, Türk yetkilileri başarısızlıkla suçladı. Ecclestone, bu yılki İstanbul Grand Prix’inin iyi tanıtılıp pazarlanamadığını ve sonuçta 3 gün boyunca sadece 30 bin ziyaretçi çekebildiğinden yakındı.

İstanbul Grand Prix’inin düzenlendiği İstanbul Park pisti tüm yarış otoriteleri tarafından en güzel ve en başarılı pist olarak kabul ediliyor. Ancak hem ulusal hem de uluslararası düzeyde pazarlama aktivitelerinde pasif kalınıyor. Yoğun tanıtım ve pazarlama aktivitelerinin yapıldığı 2005 yılında 300 bin seyirci çeken İstanbul Grand Prix’si o yıla göre bu sene seyirci rakamında neredeyse %90’lık bir düşüş yaşadı. Hem sponsorlar hem de organizasyon komitesi Formula 1′den kendi kendinin tanıtımını yapmasını beklediği için yarışa çok az seyirci gitti.

Türkiye, Formula 1’in tanıtımı için yeterli bir bütçe ayırmaması sonucu elindeki bu büyük organizasyonu kaybetme tehlikesiyle karşı karşıya… 2010 yılına kadar anlaşması bulunan İstanbul Grand Prix’inin 2011 ve sonrası için henüz bir sözleşmesi yok. Bernie Ecclestone Türk yetkililerle konuşup bazı konuların (pazarlama, tanıtım) teminat altına alınmasından sonra karar vereceğini açıkladı; ancak ne yazık ki Türk yetkililer hala işin ciddiyetini, önemini kavramış gibi görünmüyor.

Ziyaretçi Sayısı Neden Azalıyor?

Yarışa ilginin bu kadar az olması; ulaşım zorluğu, aşırı sıcak ve genel olarak Formula 1’e olan ilginin azalmasıyla açıklanıyor. Ulaşımın ve aşırı sıcakların, insanların gitmemesi için bir sebep olduğunu zannetmiyorum. Çünkü İstanbul Park merkeze uzak olsa da rahat ulaşılabilir bir yer. (Özellikle Olimpiyat Stadı’yla kıyaslanırsa) Ayrıca yarış günleri düzenlenen IETT servisleri de arabasız gitmek isteyenler için önemli bir alternatif. Aşırı sıcaklar belki o gün biraz etkili olmuş olabilir; ancak bu yarışın 2005′te çok daha sıcak olan ağustos ayında yapıldığı düşünülürse bu seneki sıcaklığın daha fazla insanı etkilemiş olması pek mümkün değil.

Formula 1’e olan genel ilgi azalmadı; ama İstanbul Grand Prix’ine olan ilgi kesinlikle azaldı. İlk sene herkes için benzersiz bir deneyimdi ve bu yüzden ilgi de fazlaydı. Ancak Türkiye’deki Formula 1’in yarış haricinde hiçbir cazibesi yok. Ayrıca böylesine uluslararası bir aktivitenin yerli seyirciden çok yabancı seyirciyi ağırlayabilmesi gerekiyor. Ziyaretçi sayıları gösteriyor ki, ne ulusal ölçekte ne de uluslararası ölçekte yeterli şekilde pazarlama yapılıyor ve sonuç da bir fiyasko oluyor.

Pazarlama Yoksa Seyirci de Yok

Bir etkinlik pazarlanırken kesinlikle yapılması gerekenler arasında reklam, promosyon, özel organizasyonlar ve tur paketleri yer alıyor. Türkiye Grand Prix’inin reklamları yurtdışı dergi ve televizyonlarda yapıldı mı? Herhangi bir interaktif platformda Formula 1 reklamı var mıydı? Peki ya adwords, yabancı tatil siteleri? Sanırım hiçbiri pazarlama (medya) planına dahil değildi. Bu sene Formula 1 bileti kampanyası yapan sponsor da yoktu. Tur paketleri de yabancı turistlerin ilgisini çekememiş olacak ki sonuç bu kadar vahim oldu.

Türkiye’de spor organizasyonları yapıldığında, ne yazık ki işin pazarlama, fiyatlandırma ve turizm ayakları unutuluyor. Tanıtımın sadece basın bülteni yayınlanmak ve bir iki tane parti düzenlemekten ibaret olduğunu zannediliyor. Formula 1 için gösteri maçı gibi aktiviteler yapıldı; ama onlar da seyircisizlikten muzdarip oldu. Şu bir gerçek ki, Formula 1’i elimizde tutmak istiyorsak bunlardan çok daha fazlasını yapmalıyız.

Konuyla ilgili diğer yazılar:

• Geri Dönüş Zamanı: Gençlerbirliği
• Dünya Atletizm Şampiyonası Yaklaşırken-100m
• Michael Schumacher Geri Dönüyor
• 3. Riva Yol Koşusu 16 Ağustos’ta
• Rüya Takım Kampa Giriyor